سيد علي اكبر قرشي
32
قاموس قرآن ( فارسي )
و اسم هر دو آمده است ارباب لغت گفتهاند : « النّحس : ضدّ السّعد » راغب نحاس را شعله بىدود معنى كرده و گويد : اصل نحس آنست كه افق مثل شعله بىدود سرخ شود از اين لحاظ نحس مثل شده براى نشان دادن شومى . نحاس : دود ، مس ، سرب مذاب . و آن فقط يك بار در قرآن مجيد آمده است * ( يُرْسَلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَنُحاسٌ فَلا تَنْتَصِرانِ ) * رحمن : 35 . ظاهرا مراد از آن دود و بقولى سرب مذاب است رجوع شود به « نفذ » . نحسات * ( فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي أَيَّامٍ نَحِساتٍ لِنُذِيقَهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَلَعَذابُ الآخِرَةِ أَخْزى . . . ) * فصلت : 16 . * ( إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ ) * قمر : 19 . اين هر دو آيه در باره هلاكت قوم عاداند كه در « ريح » و « صرصر » توضيح داده شد مراد از * ( « أَيَّامٍ نَحِساتٍ » ) * همان هفت شب و هشت روز است كه باد بطور مداوم بر آنها وزيد چنان كه فرموده : * ( سَخَّرَها عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيالٍ وَثَمانِيَةَ أَيَّامٍ حُسُوماً ) * حاقّة : 7 . در آيه * ( فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ ) * بنظرم « مستمر » وصف « يوم » است و استمرار لازم نيست الى الابد باشد اگر چند روز هم باشد استمرار صادق است ظاهرا مراد از استمرار همان هفت شب و هشت روز باشد در اين صورت با * ( أَيَّامٍ نَحِساتٍ ) * كاملا تطبيق مىشود يعنى : روز شوميكه يكهفته ادامه داشت و اگر وصف « نحس » باشد معنى اين مىشود در روزيكه نحوست آن تا هفت شب و هشت روز ادامه داشت لازم نيست « يوم » فقط يك روز معنى كنيم راغب گويد : با يوم از زمان تعبير آورند هر قدر كه باشد . اينجا هم وقت مراد است . نحوست ايام ظاهر آنست كه شومى و مباركى روزها در اثر اتفاقاتى است كه در آنها ميافتد مثلا گوئيم : روز بيست و هفتم رجب روز مباركى است كه بعثت